Đối với câu hỏi này, tôi xin được tư vấn cho chương trình như sau:

Thứ nhất: Đối với việc thu thập tài liệu chứng cứ

Theo quy định của pháp luật hiện hành thì để khởi kiện và giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất do có sự lấn chiếm thì người khởi kiện cần thu thập những tài liệu, chứng cứ bao gồm:

– Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất;

– Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai tại Uỷ ban nhân dân cấp xã.

– Giấy tờ của người khởi kiện: Chứng minh thư nhân dân/Thẻ căn cước công dân/Giấy xác nhận cư trú

– Các giấy tờ chứng minh khác theo yêu cầu khởi kiện của bên khởi kiện (ví dụ như văn bản đo đạc, trích lục hồ sơ địa chính, sổ mục kê, tờ bản đồ địa chính…)

Thư hai: Đối với việc xử lý hành vi lấn chiếm đối với đất đã có sổ đỏ.

Như chúng ta đã biết Hành vi lấn, chiếm đất đai là một trong những hành vi bị cấm theo Điều 12 Luật Đất đai 2013. Khi giải quyết các tranh chấp đòi lại QSDĐ mà một bên lấn chiếm thì cần phải thu thập đầy đủ Giấy chứng nhận QSDĐ, các tài liệu về đất đai được quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 như: sổ sách địa chính, sổ đăng ký ruộng đất, bản đồ địa chính, các tài liệu thể hiện mốc giới, tứ cận của thửa đất,… các tài liệu thể hiện hiện trạng thửa đất trước khi có việc lấn chiếm đất đế có căn cứ xác định QSDĐ hợp pháp của mỗi bên.

Với tranh chấp này, đương sự cần đề nghị tòa án yêu cầu các cơ quan chuyên môn đo đạc, xác định diện tích thực tế mỗi bên đang sử dụng. Nếu số liệu trong các tài liệu mâu thuẫn nhau thì có thể yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định hoặc giám định lại như đo đạc lại diện tích thực tế hai bên đang sử dụng, giám định lại các chữ số có nghi ngờ có sự tẩy xóa, sửa chữa… từ đó chứng minh cơ sở để xác định các bên có lấn chiếm đất của nhau không. Chỉ khi xác định được các số liệu chính xác làm cơ sở để xác định ranh giới đất thì mới có căn cứ để tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Trường hợp đất lấn chiếm đã được xây dựng nhà kiên cố thì về nguyên tắc, bên bị lấn chiếm được quyền yêu cầu Tòa án buộc bên lấn chiếm tháo dỡ phần xây dựng trái phép. Tuy nhiên, bên bị lấn chiếm phải chứng minh khi xây dựng trên phần đất lấn chiếm các bên đã có tranh chấp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã có quyết định cấm xây dựng, nhưng bên lấn chiếm vẫn cố tình xây dựng hoặc vì những lý do khách quan, chính đáng mà bên bị lấn chiếm đã không thể biết mình bị lấn chiếm. Trong trường hợp điều kiện thực tế thi hành án bên lấn chiếm không thể trả lại phần đất và không gian đã lấn chiếm thì bên bị lấn chiếm được quyền đề nghị tòa án buộc bên lấn chiếm phải thanh toán cho bên kia giá trị QSDĐ theo giá thị trường hoặc bồi thường thiệt hại đối với phần đất hoặc không gian mà chủ sử dụng đất không được sử dụng.