Câu hỏi: Anh Nguyễn Văn Nam, quận Hồng Bàng hỏi: Vừa qua, trong lúc tham gia giao thông, con trai tôi bị người điều khiển xe máy đi ngược chiều gây tai nạn. Do va chạm mạnh nên người đi xe máy bị chết, còn con tôi bị gãy chân. Sau đó, vợ và con gái của người gây tai nạn có tới nhà tôi hỏi thăm sức khỏe con tôi nhưng không hề bồi thường thiệt hại về sức khỏe và chi phí nằm viện cho con tôi. Khi gia đình tôi hỏi thì người nhà họ cho rằng người gây tai nạn đã chết nên không phải bồi thường thiệt hại. Vậy, việc gia đình người gây tai nạn không bồi thường cho con tôi có đúng quy định của pháp luật không? Gia đình tôi phải làm gì để đảm bảo quyền lợi cho con tôi?

 Trả lời:

Trong trường hợp xảy ra tai nạn giao thông, pháp luật sẽ căn cứ vào yếu tố có lỗi để xử lý. Liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn giao thông, Bộ luật Dân sự 2015  quy định như sau: Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác…

Việc bồi thường thiệt hại phải tuân thủ nguyên tắc sau:

– Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

– Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình.

– Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.

– Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

– Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.

Tuy nhiên, theo Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015, phương tiện giao thông được coi là nguồn nguy hiểm cao độ. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hai; Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng và tình thế cấp thiết.

Căn cứ nội dung, thì trong trường hợp này, hành vi của người đi xe máy là hành vi vi phạm luật giao thông, trực tiếp gây thiệt hại đến sức khỏe của người khác, do đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại, vì vậy người này có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho con của chị.

Mặc dù, người này đã chết, vợ và con của người này không phải lấy tài sản của mình để bồi thường. Tuy nhiên nếu di sản của người đi xe máy này để lại còn có thì sẽ dùng di sản đó để bồi thường thiệt hại.

– Trường hợp các bên liên quan tự thương lượng thỏa thuận khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại thì phải có bản cam kết thống nhất thỏa thuận về mức và hình thức bồi thường thiệt hại giữa các bên; ký và ghi rõ họ, tên những người liên quan. Thỏa thuận bồi thường thiệt hại là tình tiết giảm nhẹ khi xem xét ra quyết định xử lý hành chính;

– Trường hợp các bên liên quan trong vụ tai nạn giao thông không tự thỏa thuận thương lượng được với nhau thì Cảnh sát giao thông có trách nhiệm hướng dẫn các bên liên hệ với Tòa án để giải quyết theo thủ tục dân sự.