Câu hỏi: Anh Trịnh Quốc Huy, quận Lê Chân hỏi: Con trai tôi năm nay được 16 tuổi, tôi dự định cho cháu một căn nhà và đất để cháu có nơi ăn ở, học tập và làm việc sau này, nhưng cháu chưa đủ tuổi thành niên nên một mình cháu không đứng tên trong hợp đồng và trong giấy tờ nhà đất được mà phải có người giám hộ cùng đứng tên, đó là lời giải thích của cán bộ công chứng. Cha cháu đã mất, ông, bà nội ngoại cũng mất hết, cháu không có anh, chị, tôi vừa là người giám hộ vừa là người tặng cho nhà đất như vậy tôi có thể đứng tên để quản lý tài sản cho cháu trong hợp đồng tặng cho và trong giấy tờ nhà đất được không?

Trả lời:

1. Quyền có tài sản riêng của con

Điều 75, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con cũng là tài sản riêng của con.

Con từ đủ mười lăm tuổi trở lên còn sống chung với cha mẹ có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; nếu có thu nhập thì đóng góp vào các nhu cầu thiết yếu của gia đình.

=>  Như vậy, con dù ở độ tuổi nào cũng có quyền có tài sản riêng để đảm bảo quyền lợi của mình.

2. Đại điện cho con chưa thành niên

Con chưa thành niên theo quy định của BLDS về người chưa thành niên, là người dưới 18 tuổi.

Con có quyền có tài sản riêng. Tuy nhiên, con lại bị hạn chế về độ tuổi để được thực hiện, xác lập một số giao dịch và đứng tên trên một số giấy tờ chứng minh quyền tài sản. Điều này xuất phát từ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự.

Bên cạnh đó, BLDS 2015 quy định:

“...2. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.

3. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi hoặc pháp luật có quy định khác
4. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý”

Việc tặng cho nhà đất cho con chưa thành niên 12 tuổi phải do người đại diện theo pháp luật thực hiện.

Người đại diện theo pháp luật của con chưa thành niên quy định tại BLDS như sau:

“Điều 136: Đại diện theo pháp luật của cá nhân

1. Cha, mẹ đối với con chưa thành niên.

2.Người giám hộ đối với người được giám hộ….”

Căn cứ các quy định nêu trên, bố hoặc mẹ đều là người đại điện theo pháp luật cho con chưa thành niên. Nhưng khi thực hiện giao dịch tặng cho nhà đất của chính mình thì không thể đồng thời đại diện cho con trong giao dịch này được. Pháp luật quy đinh đối với người đại diện không được nhân danh người được đại diện để xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với chính mình hoặc với bên thứ ba mà mình cũng là người đại diện của người đó. Do vậy, vợ chồng bạn xem ai là người đứng tên trên sổ đỏ nhà đất. Nếu một người đứng tên thì người còn lại làm đại diện cho con thực hiện giao dịch. Nếu cả hai vợ chồng cùng đứng tên thì nên tìm một người có đủ tư cách pháp lý để đại diện cho con.