Câu hỏi: Bác tôi hiện là Việt Kiều Mỹ, có quốc tịch Mỹ và hộ chiếu VN. Sắp tới, bác tôi định về VN sinh sống. Nếu bác tôi dùng hộ chiếu VN thì bác có thể tự đứng tên mua căn nhà để ở và có được cấp quyền sử dụng đất hay không? Nếu có thì quy trình như thế nào?

Chuyên gia trả lời:

Theo khoản 2, Điều 5 Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn luật Nhà ở năm 2014 thì Việt kiều muốn mua nhà ở Việt Nam phải có giấy tờ thuộc một trong hai trường hợp sau:

– Trường hợp mang hộ chiếu Việt Nam thì phải còn giá trị và có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu;

– Trường hợp mang hộ chiếu nước ngoài thì phải còn giá trị, có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu và kèm theo giấy tờ chứng minh còn quốc tịch Việt Nam hoặc giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam do sở tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan quản lý về người Việt Nam ở nước ngoài cấp; hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Như vậy, trong trường hợp này bác của bạn hoàn toàn có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam và được công nhận quyền sở hữu nhà ở như sau:

Công nhận quyền sở hữu nhà ở của Việt kiều

Điều 8 Luật Nhà ở 2014 quy định điều kiện được công nhận quyền sở hữu nhà ở như sau:

1. Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước; đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài thì phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam; đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài thì phải có đủ điều kiện quy định của Luật này.
2. Có nhà ở hợp pháp thông qua các hình thức sau đây:
3. a) Đối với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước thì thông qua hình thức đầu tư xây dựng, mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đổi nhà ở và các hình thức khác theo quy định của pháp luật;
4. b) Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài thì thông qua hình thức mua, thuê mua nhà ở thương mại của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh bất động sản (sau đây gọi chung là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản); mua, nhận tặng cho, nhận đổi, nhận thừa kế nhà ở của hộ gia đình, cá nhân; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại được phép bán nền để tự tổ chức xây dựng nhà ở theo quy định của pháp luật;
5. c) Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài thì thông qua các hình thức quy định của Luật này.

Và theo quy định tại Khoản 1 Điều 186 Luật Đất đai 2013 có nêu:

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc các đối tượng có quyền sở hữu nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở thì có quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam.

Như vậy, nếu Việt kiều đáp ứng các điều kiện mua nhà ở Việt Nam sẽ được công nhận quyền sở hữu nhà ở khi mua nhà theo các hình thức như: Mua nhà của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, mua nhà ở của hộ gia đình, cá nhân; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại.

Quy trình giao dịch như sau:

Bước 1: Việt Kiều chứng minh mình là người Việt Nam định cư ở nước ngoài

Bước 2: Xác định loại bất động sản (nhà đất) mà mình muốn mua theo quy định của pháp luật Việt Nam thuộc diện Việt kiều được quyền sở hữu.

Bước 3: Kiểm tra giấy tờ pháp lý của nhà đất.

Bước 4: Ký hợp đồng đặt cọc để bảo đảm hợp đồng mua bán (nếu có).

Bước 5: Ký và công chứng hợp đồng mua bán nhà đất.

Bước 6: Làm thủ tục sang tên và nộp các loại thuế, lệ phí.