Mê tín được hiểu là có niềm tin mãnh liệt vào những điều phù phiếm, mơ hồ, không có căn cứ nào để chứng minh. Mê tín dị đoan tin vào những điều mơ hồ, nhảm nhí, không phù hợp với lẽ tự nhiên (tin vào bói toán, chữa bệnh bằng phù phép…) dẫn tới hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình, cộng đồng về sức khoẻ, thời gian, tài sản, tính mạng.

Mê tín dị đoan bao gồm những hành vi ông đồng, bà cốt, tin xin xăm bói quẻ, tin ngày lành tháng dữ, tin số mạng sang hèn, tin coi tay xem tướng, tin cúng sao, cúng hạn, cúng kem, tin thầy bùa thầy chú, tin cầu cúng tai qua nạn khỏi.

Tùy vào từng trường hợp, mức độ hậu quả mà người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Thứ nhất: Xử phạt hành chính

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 38/2021/NĐ-CP của Chính phủ thì hành vi “Tham gia hoạt động mê tín dị đoan trong lễ hội” sẽ bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng  và hành vi “Tổ chức hoạt động mê tín dị đoan” sẽ bị phạt tiền từ 15 đến 20 triệu đồng.

Đối với hành vi “Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa để trục lợi, hoạt động mê tón dị đoan” quy định tại điểm c khoản 6 Điều 20 Nghị định 38/2021/NĐ-CP thì người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng.

Ngoài ra, Người vi phạm có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi nêu trên.

Thứ hai: Xử lý hình sự

Bên cạnh đó hoạt động mê tín dị đoan còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu người vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, đã bị xử lý hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này chưa được xoá án tích mà còn vi phạm. Và cần chú ý xem xét mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả tác hại xảy ra.

Theo điều 320 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về Tội hành nghề mê tín dị đoan như sau:

Khung 1

1. Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung 2

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Làm chết người;

b) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài ra người phạm tội còn có thể bị xử phạt bổ sung

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.