Theo quy định tại khoản 6, khoản 7 Điều 3 Luật nhà ở năm 2014 thì khái niệm nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ tái định cư được quy định như sau:

“6. Nhà ở để phục vụ tái định cư là nhà ở để bố trí cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc diện được tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở, bị giải tỏa nhà ở theo quy định của pháp luật.

7. Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật này.”

Theo quy định của pháp luật thì nhà ở xã hội và nhà tái định cư có sự khác nhau như sau:

Thứ nhất: Nhà ở Xã hội

Là loại hình dành cho các đối tượng xã hội như đối tượng chính sách, đối tượng thu nhập thấp (không phải đóng thuế thu nhập thường xuyên), đối tượng không có nhà ở …

Nhìn chung, nhà ở xã hội là nhà dành cho đối tượng có thu nhập thấp, do đó chất lượng của loại này cũng “Phù hợp với đối tượng có thu nhập thấp”.

Ngoài ra nhà nước còn có những ưu đãi như tăng hệ số sử dụng đất, giảm các quy chuẩn xây dựng. Ví dụ diện tích bãi giữ xe – 12m2 bãi giữ xe / 100m2 căn hộ, hay diện tích tối thiểu căn hộ – 25m2/căn hộ. Và giá bán nhà ở xã hội bị khống chế.

Theo luật hiện hành, khi triển khai một dự án Nhà ở Thương mại, Chủ đầu tư phải dành 20% diện tích đất / Căn hộ để phục vụ nhu cầu nhà ở xã hội. Với những dự án dưới 10ha, có thể chuyển đổi nghĩa vụ này bằng TIỀN.

Thứ hai: Nhà ở Tái định cư

Dành cho các đối tượng bị đền bù giải toả. Chuẩn thiết kế của nhà tái định cư cũng được ưu tiên như chuẩn nhà ở xã hội, tuy nhiên đối tượng mua nhà nhà tái định cư là đối tượng bị giải toả chứ không phải đối tượng thu nhập thấp. Và giá nhà tái định cư cũng không bị khống chế.

Việc phát triển Nhà ở tái định cư thì tuỳ nguồn gốc đất của Dự án, có thể được chỉ định toàn bộ là nhà tái định cư hoặc một phần là nhà tái định cư.

Vì nhà TĐC là loại được chỉ định vì nguồn gốc đất, do đó thường khó để chuyển đổi nghĩa vụ bằng Tiền. Tuy nhiên vì giá nhà TĐC không bị khống chế, nên các Chủ đầu tư khi có nghĩa vụ TĐC trong dự án mình thì nâng chuẩn xây dựng lên tiệm cận với chất lượng của Nhà ở thương mại.

Lý do bởi vì những người được mua nhà tái định cư chỉ có một ưu tiên duy nhất là ưu tiên mua, còn lại không được ưu tiên về giá (vì không bị khống chế). Và theo thống kê của Sở Xây dựng, thường chỉ khoảng 30% đối tượng được mua nhà tái định cư chọn nhà tái định cư, phần còn lại chọn nhận tiền, nên 70% còn lại đó, Chủ đầu tư được bán thương mại.

Vì vậy Chủ đầu tư khi xây dựng nhà tái định cư thường nâng chuẩn Xây dựng lên để khi được bán thương mại thì vẫn có chất lượng tương đương nhà Thương mại.