Với tư cách là luật sư tôi xin được tư vấn như sau cho người dân trong quá trình thực hiện giao dịch mua bán đất, đặc biệt là đối với trường hợp giao dịch mua bán đất bằng giấy viết tay như sau:

Trước khi mua bán giấy viết tay, người mua phải hiểu được giá trị pháp lý của giấy viết tay trong từng trường hợp cụ thể:

– Đối với đất chưa được công nhận quyền sử dụng đất: Việc chuyển nhượng chỉ lập giấy viết tay thì không đảm bảo giá trị pháp lý. Bởi pháp luật quy định sẽ không công nhận giao dịch đối với thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận. Tức là giấy viết tay chuyển nhượng đất là trái pháp luật.

– Đối với thửa đất đã được công nhận quyền sử dụng đất: Giấy viết tay vẫn chỉ có giá trị với hai bên (bên mua và bên bán), còn không thể sử dụng để đi sang tên chuyển nhượng được, bởi phải công chứng giao dịch mua bán mới hợp pháp.

Nếu bên bán sau này không chịu đi công chứng thì bắt buộc người mua phải khởi kiện ra Toà để công nhận giao dịch chuyển nhượng, được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực

Như vậy, giấy viết tay vẫn có giá trị pháp lý nếu đảm bảo điều kiện quy định tại điều 129 Bộ luật Dân sự 2015.

Ngoài ra, người mua cần lưu ý những vấn đề khi mua bán đất bằng giấy viết tay gồm:

Thứ nhất: Người mua cần yêu cầu kiểm tra giấy tờ và thông tin, qua đó sẽ xác nhận được đất định mua có đủ điều kiện cấp sổ đỏ hay không? đồng thời cũng có thể biết được đó có phải đất thổ cư hợp pháp hay không? có thuộc diện đất lấn chiếm không? có nằm trong quy hoạch hay không?… Bên cạnh đó, bạn cũng cần kiểm tra giấy tờ tùy thân của bên bán. Nếu bên bán đã có vợ, có chồng thì hợp đồng mua bán phải có sự tham gia của cả hai.

Thứ hai: Hợp đồng mua bán nên cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên, đối tượng giao dịch, phương thức thanh toán, cam kết, phạt khi vi phạm hợp đồng, thời hạn thực hiện, người làm chứng. Hợp đồng không nên sửa chữa nếu có thì các bên cần các nhận việc sửa chữa và ký vào từng trang của hợp đồng, trang cuối ký và tự ghi họ tên đầy đủ. Đối với người không biết chữ, chữ ít thì cần thiết, điểm chỉ vào hợp đồng.

Thứ ba: Người mua cần lập biên bản giao nhận tiền, biên bản giao nhận giấy tờ. Nội dung thể hiện cụ thể xem bên bán đã nhận đủ tiền và tự nguyện giao giấy tờ hay chưa? Hợp đồng mua bán nên mời hai người làm chứng và có thể yêu cầu bên bán điểm chỉ bằng ngón trỏ phải vào hợp đồng. Bên mua bên giữ toàn bộ giấy tờ liên quan đến nhà hoặc đất (giữ bản gốc nếu có). Sau đó, yêu cầu bên bán đưa bản sao giấy tờ nhân thân để làm tin và dễ liên lạc khi cần thiết.