Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ, xuất hiện ngày càng nhiều các trang mạng xã hội đã tác động lớn đến mọi lĩnh vực hoạt động và sinh hoạt của con người, nhất là giới trẻ. Bên cạnh nhiều tiện ích, các trang mạng xã hội cũng đã gây ra những hệ lụy không tốt, khó lường. Khắc phục ảnh hưởng tiêu cực của các trang mạng xã hội là trách nhiệm của cả cộng đồng, chủ yếu là trách nhiệm quản lý, giáo dục, định hướng của gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng.

          – Về phía nhà trường:

+ Nhà trường cần có sự khảo sát, đánh giá tổng thể tình hình, mức độ sử dụng MXH của học sinh ở trường mình để đề ra chương trình hành động phù hợp.

+ Tổ chức những buổi tuyên truyền hay cuộc thi tìm hiểu MXH nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh về kỹ năng sử dụng MXH như kĩ năng truy cập thông tin, tài liệu; kĩ năng tìm kiếm thông tin liên quan đến học tập như thế nào cho hiệu quả.

+ Nên hình thành một số kĩ năng hỗ trợ khác khi tham gia MXH, chẳng hạn như: kĩ năng lựa chọn; kĩ năng tương tác; kĩ năng bày tỏ cảm xúc và kĩ năng quản lí cảm xúc… Để hình thành những kĩ năng này cho học sinh không phải là điều đơn giản, mà cần có một đội ngũ chuyên trách với chuyên môn cao, tổ chức nhiều hoạt động đặc thù mới có thể giúp học sinh hình thành những kĩ năng mềm này.

+ Nhà trường nên xây dựng nhiều hoạt động, chương trình vui chơi hấp dẫn để thu hút các em tham gia như các hoạt động văn hoá – văn nghệ, hoạt động tham quan, dã ngoại, hoạt động lao động, các hoạt động mang ý nghĩa xã hội… để các em thoả mãn được nhu cầu vui chơi, giải trí và lòng ham hiểu biết của mình, giảm bớt tình trạng thiếu sân chơi nên tiêu tốn thời gian cho những chương trình vô bổ trên mạng.

+ Giáo viên chủ nhiệm lớp giữ vai trò đặc biệt trong việc định hướng sử dụng MXH cho học sinh. Giáo viên cần có sự quan tâm, gần gũi hơn nữa, lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của các em về những vấn đề trong cuộc sống. Giáo viên nên giúp các em có cái nhìn đúng đắn về những vấn đề trên MXH; biết cách hạn chế những tác động tiêu cực từ MXH; giúp các em tự xây dựng cho mình kế hoạch hoạt động, học tập, lối sống khoa học, hợp lí. Đồng thời, giáo viên cần phải thường xuyên theo dõi, giám sát những học sinh có dấu hiệu bất thường, những biểu hiện có liên quan đến việc nghiện MXH, những dấu hiệu xấu từ sự tác động tiêu cực của MXH để kịp thời phối hợp với gia đình ngăn chặn, hướng dẫn, giúp đỡ các em khắc phục những tác động tiêu cực từ MXH.

+ Nhấn mạnh vai trò của nhà trường không thể không nhắc đến vai trò của đoàn thanh niên. Tổ chức này cần phải thực hiện vai trò và trách nhiệm của mình trong việc vận động, lôi kéo, hướng dẫn, dìu dắt học sinh vào các hoạt động, bồi dưỡng tư tưởng, tinh thần cho các em; là tổ chức kiến nghị, đề xuất với nhà trường nhiều hoạt động ý nghĩa, những hoạt động liên quan đến các vấn đề xã hội, đặc biệt là vấn đề sử dụng MXH; phối hợp tổ chức các cuộc thi, tuyên truyền, vận động giúp nâng cao nhận thức, hình thành cho các em ý thức cao trong việc tham gia MXH, phát huy những tác động tích cực và hạn chế những ảnh hưởng xấu từ MXH.

– Về phía gia đình:

+ Không nên ngăn cấm con dùng MXH mà nên có kế hoạch quản lý cách dùng MXH của con. Dù phụ huynh luôn lo lắng, không an tâm khi con dùng MXH thì với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin, việc ngăn cản trẻ tiếp cận với MXH là điều không thể. Nếu bị hạn chế tiếp xúc với mạng xã hội, trẻ sẽ thiệt thòi vì thiếu kiến thức, nhất là trong môi trường công việc, các em sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống số đầy cạnh tranh. Hơn nữa, nếu các em không được trang bị tốt thì cảm xúc của các em sẽ không được phát triển lành mạnh. Trẻ rất dễ bị cuốn theo các trào lưu xấu ở trên mạng, nếu các em không có bản lĩnh.

+ Hãy dạy con không coi MXH là rủi ro, nguy cơ mà là cái gì rất gần gũi với chúng. Thay vì chỉ đạo, ngăn cản hãy khuyến khích con hướng đến những lợi ích và tận dụng được sự phát triển của MXH, đó là cách thay đổi tư duy về giáo dục con trong vấn đề này.

+ Phụ huynh cần thay đổi, đó là việc người lớn phải kiểm soát bản thân mình để làm gương cho con trẻ. Bởi thực tế, không ít bậc cha mẹ cũng sử dụng MXH trong nhiều giờ, không dành nhiều thời gian để nói chuyện với con. Chính bản thân cha mẹ cũng dùng MXH chưa phù hợp như dùng MXH chế giễu người khác, bình luận chê bai hay có những nhận xét tiêu cực. Cha mẹ phải giáo dục con từ các giá trị đạo đức trong mối quan hệ với cha mẹ, thầy cô, bạn bè. Cha mẹ phải có quan tâm đúng mức tới cảm xúc của con để giúp chúng cảm được đầy đủ tình yêu thương của gia đình, bởi gia đình là cái gốc giúp định hình nhân cách con trẻ. Nếu trên trang cá nhân, các bậc cha mẹ thường chia sẻ những lời hay ý đẹp, những hình ảnh vui tươi thì tôi tin con, em họ cũng sẽ học tập và làm theo, từ đó có thái độ sống tích cực.