Tại Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về người chưa thành niên như sau:

1. Tuổi chịu trách nhiệm hình sự

– Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật Hình sự có quy định khác.

– Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng quy định. Các tội này được liệt kê tại Điều 12 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 như tội giết người, tội hiếp dâm, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác….

2. Nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội

– Đảm bảo lợi ích tốt nhất, nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích.

– Có thể được miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng các biện pháp giám sát, giáo dục khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 91 và có nhiều tính tiết giảm nhẹ, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả. 

– Truy cứu trách nhiệm hình sự người dưới 18 tuổi chỉ trong trường hợp cần thiết và có căn cứ vào những đặc điểm về nhân thân của họ, tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội.

– Khi xét xử, Tòa chỉ áp dụng hình phát đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nếu xét thấy việc miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng các biện pháp giám sát, giáo dục tại trường giáo dưỡng không bảo đảm hiệu quả phòng ngừa.

– Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình.

– Chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn khi xét thấy các hình phạt và biện pháp giáo dục khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa. Mức án được hưởng nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đủ 18 tuổi trở lên phạm tội tương ứng và thời hạn thích hợp ngắn nhất.

Không áp dụng hình phạt bổ sung.

– Án tuyên với người chưa đủ 16 tuổi phạm tội thì không tính để xác định tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm. 

3. Các biện pháp giám sát, giáo dục, biện pháp tư pháp đối với người chưa thành niên phạm tội

Cơ sở pháp lý: Điều 92 – 97 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017

– Khiển trách

– Hòa giải tại cộng đồng

– Giáo dục tại xã, phường, thị trấn

– Giáo dục tại trường giáo dưỡng.

4. Các hình phạt được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội

Cơ sở pháp lý: Điều 98 – 101

– Cảnh cáo

– Phạt tiền

– Cải tạo không giam giữ

– Tù có thời hạn.

5. Tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội

– Đối với người dưới 18 tuổi phạm nhiều tội, có tội thực hiện trước khi đủ 16 tuổi, có tội được thực hiện sau khi đủ 16 tuổi, thì:

+ Nếu mức hình phạt đã tuyên bố với tội thực hiện trước khi đủ 16 tuổi nặng hơn hoặc bằng mức hình phạt đã tuyên bố đối với tội được thực hiện sau khi đủ 16 tuổi.

=> Hình phạt chung không vuột quá mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi

+ Nếu mức hình phạt đã tuyên đối với tội được thực hiện sau khi người đó đủ từ 16 tuổi nặng hơn mức hình phạt đã tuyên bố với tội được thực hiện trước khi đủ 16 tuổi => Hình phạt chung không vượt quá mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi. 

– Đối với người phạm nhiều tội, có tội được thực hiện trước khi đủ 18 tuổi, có tội được thực hiện sau khi đủ 18 tuổi, thì:

+ Nếu mức hình phạt Tòa án tuyên với tội thực hiện khi người đó chưa đủ 18 tuổi nặng hơn hoặc bằng mức hình phát áp dụng đối với tội được thực hiện khi người đó đã đủ 18 tuổi

=> Hình phạt chung không được vượt quá mức hình phạt cao nhất quy định tại khoản 1 Điều 103 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017

+ Nếu mức hình phạt Tòa tuyên đối với tội được thực hiện khi người đó đã đủ 18 tuổi nặng hơn mức hình phạt áp dụng đối với tội thực hiện khi người đó chưa đủ 18 tuổi

=> Hình phạt chung áp dụng như đối với người đủ 18 tuổi trở lên phạm tội.