Các quy định của pháp luật về xử lý những hành vi vi phạm luật PCCC nói chung cũng như những quy định tại Nghị định Số: 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực phòng cháy và chữa cháy nói riêng quy định mức xử phạt hành chính còn khá bất cập, mức phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Trên thực tế, không ít cá nhân, chủ doanh nghiệp, phạt xong rồi đâu lại vào đó, thậm chí có trường hợp không chấp hành. Mục đích của xử phạt hành chính nhằm tuyên truyền, giáo dục để nhắc nhở các chủ thể vi phạm nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về PCCC, để không để xảy ra cháy nổ, giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm an toàn cho nhân dân.

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC, cần nâng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm pháp luật về PCCC để tăng tính răn đe. Do đó, cần sớm nghiên cứu sửa đổi quy định, nâng mức chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm quy định về PCCC cho phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm đủ sức răn đe. Cùng với đó, cần chỉ đạo xử lý bài bản đúng quy định đối với người đứng đầu các cơ sở tổ chức, chủ hộ gia đình vi phạm quy định về PCCC. Xử lý nghiêm, có biện pháp cưỡng chế đối các vi phạm trong PCCC, quy hoạch chiến lược về PCCC.

Những khó khăn và hạn chế trong việc xử lý vi phạm:

– Ý thức của các cá nhân, tổ chức về pháp luật PCCC còn hạn chế. Nhiều người vi phạm quy định về PCCC nhưng chưa biết mình vi phạm.

– Chế tài xử lý hành vi vi phạm luật PCCC còn khá nhẹ, dẫn đến việc nhiều cá nhân, tổ chức vẫn vi phạm.

– Công tác, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về PCCC còn chưa hiệu quả, không đi vào thực tiễn.

– Về nguyên nhân khách quan của những tồn tại, hạn chế trong công tác PCCC, nhiều quy định của pháp luật về PCCC không còn đáp ứng được với sự thay đổi, phát triển của xã hội; một số tiêu chuẩn đã cũ không còn phù hợp với thực tế, một số loại công trình mới nhưng chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn để áp dụng, chế tài xử phạt nhẹ.

– Bên cạnh đó, công tác rà soát, bổ sung, sửa đổi, xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, các quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC còn chậm, chưa theo kịp với tốc độ phát triển kinh tế – xã hội.

Một nguyên nhân khác là do tồn tại của lịch sử, những tồn tại, bất cập về hạ tầng kinh tế – xã hội, trụ sở các cơ quan, cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ không theo quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC nhưng không thể khắc phục được ngay do thiếu kinh phí, đòi hỏi phải có lộ trình thời gian và những giải pháp tổng thể về quy hoạch.

Đáng chú ý là nguyên nhân thuộc về chủ quan: nhận thức, ý thức trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương nhất là ở quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn, người đứng đầu các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức đối với công tác PCCC còn hạn chế; chưa làm hết trách nhiệm trong việc quản lý, tổ chức thực hiện các quy định về PCCC, đồng thời cũng thiếu cơ chế để xác định trách nhiệm của người đứng đầu; chưa coi trọng công tác kiểm tra, giám sát; chưa chú trọng công tác tập huấn tập huấn cho cán bộ.