1. Mặt tích cực của mạng xã hội đối với giới trẻ

Đối với những người cần tiếp cận những kỹ năng, kiến thức hoặc thông tin mới nhất phục vụ cho công việc, học tập, nghiên cứu, mạng xã hội là công cụ tìm kiếm không thể thiếu. Mạng xã hội sẽ bổ sung và làm giàu thêm những kiến thức mà chúng ta được học trong nhà trường. Cụ thể nhất như:

– Truy cập tin tức: Người dùng truy cập nhanh những thông tin mà mình quan tâm và doanh nghiệp cũng dựa vào những thông tin đó để bắt kịp xu hướng quảng cáo sản phẩm.

– Nâng cao chất lượng dịch vụ công: Những vấn đề thu hút sự quan tâm của cộng đồng sẽ được lan truyền nhanh, qua đó các cơ quan hành chính công lắng nghe ý kiến đóng góp, phê bình của người dân để giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng dịch vụ.

– Tăng cường tính kết nối: Chúng ta có thể biết thông tin, thăm hỏi gia đình, người thân, bạn bè dù ở đâu trên thế giới và kết nối với những người bạn mới khắp năm châu.

– Bổ sung kiến thức và tăng cường kỹ năng sống: Chúng ta có thể tìm kiếm và tự học các kỹ năng trên các trang mạng hoàn toàn miễn phí và học mọi lúc, mọi nơi.

– Môi trường kinh doanh lý tưởng: Khi cần tìm kiếm một sản phẩm nào đó, khách hàng sẽ truy cập trên mạng, đây chính là cơ hội cho các nhà kinh doanh giới thiệu và bán sản phẩm. Doanh nghiệp tiết kiệm chi phí thuê nhân viên, mặt bằng, chi phí quảng cáo. Hoặc thông qua facebook, zalo… doanh nghiệp có thể giới thiệu sản phẩm đến khách hàng hoàn toàn miễn phí, là cơ hội tuyệt vời cho các bạn trẻ muốn khởi nghiệp nhưng có ít vốn.

– Kênh giải trí phong phú: Có thể xem phim, nghe nhạc đủ tất cả các thể loại dễ dàng.

– Phát huy tài năng: Mạng xã hội có thể giúp chúng ta giới thiệu tài năng của mình đến mọi người như ca hát, vẽ tranh, nấu ăn, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức… Qua đó, chúng ta có thể nổi tiếng một cách tích cực trên cộng đồng, cũng là con đường hiệu quả để duy trì và phát triển sự nghiệp. Năm vừa qua, nhờ mạng xã hội mà một bộ phận công nhân viên chức, nghệ sĩ, nghệ nhân, giáo viên… vẫn có thể đảm bảo được cuộc sống khi công việc tại văn phòng bị đóng cửa hoặc trì trệ do ảnh hưởng của dịch Covid-19.

– Bày tỏ cảm xúc: Thông qua facebook, zalo,… chúng ta có thể bày tỏ cảm xúc và nhanh chóng nhận được sự đồng cảm, chia sẻ từ người thân, bạn bè,…

– Cải thiện não bộ, khi tìm kiếm và đọc nhiều thông tin từ internet, não bộ sẽ hoạt động tốt hơn và làm chậm quá trình lão hóa, nhất là đối với người lớn tuổi.

Mục đích sử dụng mạng xã hội phụ thuộc vào mỗi cá nhân mà phát huy lợi ích khác nhau. Chúng ta cần biết làm chủ hành vi, cân nhắc mức độ tham khảo một cách hợp lý, chọn lọc thông tin bổ ích để mạng xã hội trở thành công cụ nâng cao giá trị bản thân và sự cống hiến của chúng ta cho cộng đồng.

2. Mặt tiêu cực của mạng xã hội đối với giới trẻ

Bên cạnh những lợi ích mang lại cho con người, nó cũng gây ra những hậu quả không lường. Để hạn chế những tiêu cực là trách nhiệm của cá nhân, gia đình và xã hội. Người sử dụng cần có định hướng, chọn lọc những thông tin tiếp nhận và chịu trách nhiệm với những thông tin truyền tải để không ảnh hưởng xấu tới công việc, các mối quan hệ trong xã hội và cuộc sống cá nhân.

Nếu biết khai thác hợp lý thì mạng xã hội đem lại rất nhiều tiện ích vì nội dung phong phú, đa dạng… là nguồn tìm kiếm thông tin hiệu quả cho người sử dụng trong học tập, nghiên cứu và đời sống; ngược lại nó sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng vì lượng thông tin nhiều nhưng đan xen giữa những thông tin tốt với thông tin xấu khó kiểm chứng. Đáng lo ngại nhất hiện nay là những thông tin mang tính chất kích động bạo lực, chia rẽ đoàn kết dân tộc,… Nếu người dùng không có định hướng sẽ dễ sa đà vào “biển” thông tin hỗn loạn ảnh hưởng đến năng suất lao động, học tập, tính tình cáu gắt, tinh thần uể oải, đắm chìm vào thế giới ảo không lối thoát, ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm sinh lý và nhân cách của con người, đặc biệt là giới trẻ. Những tác hại thường xảy ra khi lạm dụng mạng xã hội là:

– Thiếu sự tương tác: Chúng ta có ít thời gian cho người thân, bạn bè, dần dần các mối quan hệ sẽ bị rạn nứt, khó tìm sự đồng cảm.

– Khó đạt được mục tiêu thực cá nhân: Quá lãng phí thời gian vào mạng xã hội, quên đi mục tiêu thực sự mà mình cần đạt được trong cuộc sống. Thay vì học hỏi những kỹ năng cần thiết để phát triển bản thân phục vụ cho công việc hiện tại hoặc tương lai, các bạn trẻ lại chú tâm vào những thông tin giật gân để tìm like, để nổi tiếng trên mạng.

– Dễ mắc bệnh trầm cảm: Dấu hiệu nhận biết là hay mệt mỏi, khó ngủ, mất tinh thần.

– Thiếu sự sáng tạo: Khi chúng ta dành quá nhiều thời gian để truy cập, não bộ sẽ không được nghỉ ngơi, làm suy giảm hoạt động, hạn chế tính sáng tạo.

– Bạo lực trên mạng: Người ta nói những điều mà ngoài đời không dám nói, có thể đe dọa, tra tấn tinh thần, phán xét không căn cứ hoặc nói không đúng sự thật.

– Mất khả năng kiểm soát hành vi: Giới trẻ khó diễn đạt cảm xúc bằng lời, khi xảy ra xung đột thì có khuynh hướng sử dụng những trò bạo lực bị nhiễm trên mạng.

– Thiếu tự tin vì thường xuyên so sánh mình với người khác: Mỗi người đều có thế mạnh riêng, nâng cao trình độ chuyên môn là cách thực tế nhất để thành công.

– Dễ bị mạo danh: Thông tin cá nhân chúng ta có thể bị đánh cắp để mạo danh làm chuyện trái pháp luật hoặc lừa đảo người thân, bạn bè.

– Vi phạm pháp luật: Khi chúng ta chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng làm ảnh hưởng đến danh dự đoàn thể, tổ chức, cá nhân, chúng ta có thể bị phạt tiền, phạt tù.

Chúng ta cần chọn lọc thông tin phù hợp để phát huy những thành quả mà mạng xã hội đem lại, hạn chế những tiêu cực trong thế giới ảo. Kiểm soát bản thân, cân đối thời gian và định hướng cập nhật để không bị sao nhãng những mục tiêu quan trọng khác trong đời.